به گزارش خبرنگار سیاسی خبرگزاری فارس، عباسعلی کدخدایی رئیس پژوهشگاه شورای نگهبان امشب (شنبه، ۲۷ دی) در گفتوگوی ویژه خبری که درباره بررسی ابعاد جنایات رئیسجمهور آمریکا در اغتشاشات اخیر ایران، گفت: بحث خشونت و اعتراض غیر معمول و متعارف در هیچ جامعهای مورد قبول نیست و با اقدامات قضایی مواجه میشود.
وی افزود: آنچه ما امروز به ویژه طی یک الی دو هفته اخیر شاهد هستیم، فتنهای است که توسط آبادی دولتهای استکباری علیه ملت ما و منافع آنها آغاز شده است. در اثر آن، بسیاری از خسارتهایی که آنها به ما وارد کردهاند هم از نظر نظامات و قوانین داخلی مجرمانه است و باید با آنها برخورد شود و هم از نظر بینالمللی، دولتهایی که چنین اقداماتی را تشویق و از آن حمایت و پشتیبانی میکنند در قبال این اتفاقات مسئولیت دارند.
دشمنی آمریکا با ملت ایران یک دشمنی دیرینه است
کدخدایی با اشاره به جنایات آمریکا علیه ایران بیان کرد: دشمنی آمریکا با ملت ایران یک دشمنی دیرینه است؛ اقدامات آشکار و نهان آمریکاییها از آغاز انقلاب اسلامی تاکنون همچون فتنه منافقین، جنگ تحمیلی، کودتای نقاب و… هیچگاه از یاد ملت ایران نرفته است.
تفاوت ترامپ با سایر روسای جمهور آمریکا
وی ادامه داد: دخالت های آشکاری که دولتها و مقامات مختلف آمریکا داشتهاند اما به تعبیر امروز رهبر انقلاب، تفاوت اقدام اخیر آنها با گذشته اینجاست که تا الان سعی می کردند در پوششهای مختلف حمایت کنند ولی طی ایام اخیر ترامپ به صورت آشکار مانند آنچه در ونزوئلا رخداد عمل میکند.
وی افزود: مردم مشاهده کردند که آنها در امور ونزوئلا، گرینلند و کشورهای دیگر هم دخالتهای آشکاری انجام دادند، اما دشمنی آنها با ملتِ ما یک دشمنیِ دیرینه است.
ترامپ صراحتاً در امور داخلی کشورها دخالت میکند
کدخدایی گفت: دخالتنکردن دولتها در امور کشورهای دیگر یکی از اصول شناختهشدهٔ جامعهٔ جهانی است اما ترامپ صراحتاً این کار را انجام میدهد و ما باید با همکاری دولتهای مستقلِ دیگر هجمهها و دخالتهای دولت آمریکا و شخص ترامپ در امور کشورها را پیگیری قضایی و او را دراینباره پاسخگو کنیم.
وی ادامه داد: اما میبینید که ترامپ صراحتاً دارد مردم را به آشوب، خشونت و به اقدامات خلاف منافع ملی یک کشور دعوت میکند؛ همه این اقدامات موجب مسئولیت هم دولت آمریکا، هم مسئولیت شخص ترامپ است و قابل پیگیری در محاکم داخلی ما به استناد قوانین مجازات اسلامی که داریم و هم به استناد اصول و قواعد حقوق بین الملل در مراجع بین المللی هم قابل تعقیب و پیگیری است.
رئیس پژوهشگاه شورای نگهبان تصریح کرد: ما باید جدیتر در این زمینه برخوردهایی را داشته باشیم باید سعی کنیم با همراهی برخی از دولتهای مستقل دیگر این هجمههایی را که آمریکا آغاز کرده هم علیه منافع ملی ما، منافع ملی مردم ما و هم دیگر کشورها بتوانیم آنها در مراجع بین المللی تحت تعقیب قرار دهیم و قطعا دولت آمریکا و مقامات آمریکا و شخص ترامپ باید پاسخگوی این جنایتهایی که اتفاق افتاده باشد.
باید خسارات اغتشاشات اخیر را از عوامل آن دریافت کنیم
کدخدایی با بیان اینکه در حوزه داخلی برخی از مقامات قضایی هم اعلام کردند که مشغول پیگیری این پروندهها هستند، خاطرنشان کرد: طبیعتاً پرونده همه کسانی را که موجب تخریب اموال و کشتار مردم شدند باید طبق قوانین داخلی محاکمه و مجازات شوند.
وی ادامه داد: البته اقدامی که شاید کمتر در بحث تعقیب اینگونه عوامل شنیده شده و باید بیشتر به آن بپردازیم؛ محکومیت به پرداخت خسارات مالی است، این افرادی که موجب تخریب اموال عمومی و اموال مردم شدند.
این عضو حقوقدان شورای نگهبان افزود: این عوامل باید در درجه اول پاسخگوی این خسارتهای مالی هم باشند صرف یک مجازات حبس یا مجازاتهایی از این قبیل برای این افراد کافی نیست، آنها در درجه اول باید پاسخگوی غرامت خسارتهایی که وارد شده، باشند و مجازاتهای دیگری که در قانون پیشبینی شده هم برای آنها اعمال شود.
وی افزود: امروز از زبان برخی از مقامات قضایی داخلی شنیدم که پروندههایی تشکیل شده و منجر به صدور کیفرخواست شده و طبیعتاً باید ادامه پیدا کند حتی ما در محاکم داخلی به استناد قوانین مجازات اسلامی میتوانیم افراد خارجی را که موجب ایراد خسارت به مردم و منافع ملی شدند را هم تحت تعقیب محاکم داخلی هم قرار دهیم که هر وقت در ایران حاضر شدند میتوان حکم را برای آنها اجرای حکم داشته باشیم.
وزارت خارجه مسئول تعقیب مقامات آمریکایی در حوزه جنگ ۱۲ روزه شد
کدخدایی با بیان اینکه در حوزه بین المللی هم با توجه به این که ما نظامات مسئولیتی بین المللی را داریم و اصل بر عدم مداخله دولتها در امور داخلی کشورها است، همه این موارد قابل تعقیب هستند، عنوان کرد: حتما دوستان ما در وزارت خارجه این کار را خواهند کرد کما اینکه در حوزه جنگ ۱۲ روزه اقدامات خوبی از سوی دستگاههای مختلف از جمله وزارت امور خارجه انجام شد و این نهاد، مسئول تعقیب مقامات آمریکایی در مراجع بین المللی شد.
وی ادامه داد: البته مراجع بینالمللی با مراجع داخلی ما تفاوتهایی دارند و نظامات رسیدگی در حوزه بین الملل پیچیدگیها و شرایط خاص خودش را دارد ولی این دیگر به وزارت امور خارجه هم ابلاغ شده و وزارت خارجه درصدد هستند که در بحث جنگ ۱۲ روزه اقدامات بینالمللی خودشان را هم انجام دهند طبیعتاً در این حوزه هم باید با مستندسازی این کار سریعتر انجام شود و بعد از تکمیل مستندات، طرح دعوا در مراجع بینالمللی هم انجام شود.
جزئیات اقدامات حقوقی در حوزه پرونده ترور شهید سلیمانی
رئیس پژوهشگاه شورای نگهبان در پاسخ به سوالی درباره پیگیری پرونده ترور شهید سلیمانی تصریح کرد: ما در حوزه داخلی دو نوع رسیدگی را داشتیم؛ اول، رسیدگی حقوقی بود که منجر به صدور رای شد. معمولا آنها منجر به صدور رای مبنی بر غرامت است، دوم، در حوزه کیفری است که کیفرخواست تهیه شده و در چند مرحله در دادگاه قرائت شده همچنان ادامه دارد و مرجع کیفری خاص در حال پیگیری در حوزه داخلی است.
وی افزود: نحوه رسیدگی و شرایط و تشریفات رسیدگی در مراجع بین المللی در حوزه بین المللی پیچیدگیهای خاص خود را دارد. آنچه که برعهده ما بوده و هست طبق کنوانسیون ۱۹۷۳ است که قطعاً دولت و مقامات آمریکا مسئولیت دارند و باید پاسخگو باشند.
کدخدایی بیان کرد: مراحل اولیه این تعقیب اقدام شده است و وزارت خارجه اقدامات اولیه را برای طرح دعوی انجام داده، دو مرحله دیگر داریم تا به مرحله نهایی نزدیک شویم آن دو مرحله هم مرحله دوم به زودی آغاز خواهد شد.
وی ادامه داد: در مراجع بینالمللی سرعت کم در رسیدگی بین المللی معمولاً وجود دارد ولی ما همچنان این پیگیری را وظیفه خود میدانیم، وزارت امورخارجه و دوستان در ریاست جمهوری مشغول کار هستند و ادامه کار هم انجام خواهد گرفت و نتایج آن را به ملت شریف ایران اعلام خواهیم کرد.
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام اظهار کرد: به هرحال ما در رسیدگیهای حقوقی در همه نظامات قضایی همه کشورها دو مرحله را داریم. یک مرحله، احراز صلاحیت آن مرجع قضایی داخلی است و سپس صدور و رای لازم و یک مرحله اجرای حکم است. آنچه در قوانین ما و قوانین مجازات اسلامی نسبت به بیگانگانی که متعرض منافع ملی و منافع مردم میشوند؛ وجود دارد این است که دادگاههای ما هم برای رسیدگی به جرایم آنها دارای صلاحیت هستند.
وی افزود: بنابراین؛ میتواند رسیدگی شود، اما در مرحله اجرای حکم حتی نسبت به یک فرد عادی مثلا فرض کنید کسی کلاهبرداری کرده است یک نفر خارجی شما دسترسی ندارید به محاکم خارج از کشور، در محاکم داخلی طرح دعوی میکنید این جا رسیدگی میشود و صدور حکم انجام میشود، اما اجرای حکم منوط است به این که فرد را در داخل کشور پیدا کرده، دستگیر کنید و اجرای حکم انجام شود.
کدخدایی ادامه داد: در جرائم عادی نیز همین وضعیت وجود دارد و طبیعتاً ما باید این مراحل را طی کنیم. قطعاً مراحل داخلی ما در زمان صدور رای در حال انجام است و در حوزه کیفری قطعا این کار انجام خواهد شد. البته اجرای حکم منوط به شرایط خاص خود است که به اتفاقات آینده بستگی دارد.
وی گفت: گاهی گفته میشود که پیگیری بین المللی هم منوط به این است که شما رسیدگی عادلانه داخلی را نداشته باشیم، اما آنچه پیگیری از سوی مراجع بین المللی پیگیری میکنیم به استناد کنوانسیون ۱۹۷۳ است که فعلاً از این جهت مانعی وجود ندارد و در حال طی مسیر خود است.
برخی از پروندههای حقوقی در حوزه جنگ ۱۲ روزه منجر به صدور رای شده است
این عضو حقوقدان شورای نگهبان در پاسخ به سایر اقدامات انجام شده در حوزه جنگ ۱۲ روزه عنوان کرد: در حوزه داخلی، پروندههایی تشکیل شده و قوه قضاییه به پروندههای بسیاری در این حوزه رسیدگی کرد و برخی از اینها منجر به صدور رای شده است.
وی ادامه داد: البته دوستان ما در قوه قضائیه بهتر در جریان هستند و شاید توضیحات بهتری دهند، اما در حوزه بین المللی بررسیهای کارشناسانه را مدت زیادی بود داشتیم که در کدام یکی از این مراجع بتوانیم طرح دعوی کنیم نهایتاً اجازه داده شد که در هر سه مرجع بینالمللی که امکان طرح دعوی باشد این کار انجام شود.
کدخدایی گفت: در مرحله اول، وزارت امور خارجه موظف شده که دادخواست خود را تهیه و ارائه کند و به زودی آن کار انجام خواهد شد. البته چون هنوز مراحل مقدماتی دیگری هم وجود دارد، آنها هم باید طی شود ولی این که کار آغاز شده و همکاران در وزارت امور خارجه مشغول هستند در این حد را میتوانم عرض کنم.
آمریکا هیچوقت دوست مردم ایران نبوده است
رئیس پژوهشگاه شورای نگهبان تصریح کرد: وقتی انقلاب اسلامی بهرهبری امامخمینی(ره) شکل گرفت، منافعی که آمریکا از جیب مردم چپاول میکرد، از دست رفت و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی آمریکاییها باید میفهمیدند که مردم شاه را نمیخواهند؛ اما آنها درس نگرفتند و به روشهای مختلف اعم از جنگ و کودتا سعی کردند به منافعشان بازگردند. آمریکا هیچوقت دوست مردم ایران نبوده است.
وی افزود: ترامپ امروز صراحتاً با اظهاراتش دربارهٔ کشورهایی مثل ونزوئلا روحیهٔ غارتگریاش را نشان میدهد. در سند امنیت ملی آمریکا صراحتاً اعلام شده که آنها حتی نهادهای بینالمللی حقوقبشر را هم قبول ندارند.
کدخدایی با بیان اینکه آنچه که ما در نظام بین الملل داریم نظامی است که خود آمریکاییها پی ریزی کردند، تصریح کرد: اگر امروز از ملل متحد سخن گفته میشود، اصول و قواعد بین الملل گفته میشود خود آمریکاییها در ۱۹۴۵ گذار ملل متحد بودند و اصول و قواعدی که در جامعه بین المللی شکل گرفته است. یکی از اصول شناخته شده عدم مداخله دولتها در امور داخلی دیگر کشورها است.
وی ادامه داد: در طول این ۴۶ سال گذشته آمریکا هر اقدامی را که تصور میکنیم نسبت به مردم ایران داشت. البته هیچکدام با لطف خداوند و پشتیبانی و حضور آگانه مردم موفق نشد. فکر میکنم این آخرین حربه مقامات و دولت آمریکا است که آمده مستقیم این دخالتها را دارد، آشکار میکند. البته نمیتوانیم این را هم نادیده بگیریم که ناکارآمدی نظام بین الملل هم به این مسئله کمک کرده است.
تفکیک عوامل آموزشدیده و بازیخورده اغتشاشات در کلام رهبر انقلاب
عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام در پاسخ به این سوال که رهبر انقلاب امروز در سخنان خود بین عوامل داخلی و عوامل خارجی تفکیک قائل شدند، یعنی تمایز و تفاوت میان عوامل آموزشدیده و عوامل بازیخورده، آیا این تفکیک تفاوتی در رسیدگی به جرایم ایجاد میکند، بیان کرد: قطعاً ترتیبات متفاوتی در حوزه رسیدگیهای کیفری داریم. یعنی میان کسانی که مباشر، مسبب، معاون و شریک هستند، تفاوتها و تمایزهایی در رسیدگی به جرایم وجود دارد.
وی افزود: این موارد در قوانین ما پیشبینی شده و طبیعتاً در هنگام رسیدگی به پروندهها، قضات توجهی به این مطالب دارند. آن کسی که مباشر، عامل اصلی و مستقیم بوده با کسی که بازیخورده و فریب خورده است؛ حتما متفاوت است ولی طبعاً عوامل اصلی و مباشرین آنها مجازات شدیدتری نسبت به کسانی که عاملیت و نقش کمتری داشتند، دارند.
کدخدایی ادامه داد: قضات بر اساس قوانین جزایی که داریم قطعاً توجه به این مطلب دارند؛ آن عواملی که آموزش دیده بودند، از طریق عوامل خارجی هدایت شدند؛ طبیعتاً آنها مجازات شدیدتری نسبت به کسانی که بازیخورده هستند، دارند.
مهمترین پشتوانه جمهوری اسلامی، حمایت همیشگی ملت است
رئیس پژوهشگاه شورای نگهبان در پایان ضمن تشکر از حمایت مردم در حوزههای مختلف بیان کرد: واقعاً باید از مردم در همه حال تشکر و قدردانی کرد و به تعبیری باید بوسه بر دستان مردمان سرزمین ایران اسلامی بزنیم. همیشه در همه صحنهها؛ از قبل از انقلاب، پیروزی و حوادث بعد از انقلاب اسلامی تا کنون، مردم ما همیشه در صحنه بودند و این اتفاقاً پیامی است که باید آمریکاییها و دشمنان این مردم بدانند که مردم ما علیرغم وجود همه مشکلات و مسائل اقتصادی، همواره در حمایت از مردم در صحنه حضور دارند.
وی افزود: همانگونه که رهبر معظم انقلاب اشاره فرمودند؛ مردم همواره در دفاع از کیان، نظام و ایران اسلامی در صحنه هستند و ما ۹ دی، ۲۲ دی و ۲۲ بهمن را داریم که آغاز انقلاب اسلامی ما بود.
کدخدایی گفت: مردم ما همیشه در همه صحنهها حضور دارند که مزیت مهمی برای مردم محسوب میشود. چرا که کشورهای دیگر واقعاً حضور پرشور مردم را این گونه نداشته و ندارند. این برکتی است که خداوند به مردم و جامعه ایران داده و همیشه در این صحنهها بوده است.
وی ادامه داد: خوشبختانه مردم در ۲۲ دی وقتی با حفظ وحدت و انسجام خود به صحنه آمدند، دشمنان عقب نشستند. همیشه هر وقت مردم در صحنه بودند، دشمن عقب نشینی کرده، دشمن فهمید در ۲۲ دی ماه که اگر عدهای دنبال آشوب، اغتشاش و این گونه مسائل هستند، ولی عموم مردم ما در حمایت از سرزمین اسلامی خود، از نظام اسلامی عقبنشینی نمیکنند و همیشه پای صحنه هستند.
او در پایان افزود: دشمن هم در این جهت فهمید، برای همین باید همیشه و در همه حال شکر خداوند را داشته باشیم از حضور این مردمان آگاه و بصیر و تشکر کنیم از این مردم عزیز و مقاومی که در جمهوری اسلامی ایرا
ن خداوند به این جامعه عطا کرده است.
پایان پیام/




